We kennen het allemaal, in meer of in mindere mate. Lezen. Heerlijk in bed of onderuit gezakt op de bank, lettertje voor lettertje absorberen. Wegdromen in uw eigen gecreëerde wereld. Een stukje literatuur, boeketreeks, of wat dan ook. Inmiddels zijn er wereldwijd al meer dan 10 miljard boeken uitgegeven. Genoeg voedsel voor de hersenen zou u zeggen. Echter is dit niet helemaal waar.

Reeds vanaf het moment dat men het ‘geschreven woord’ ontdekte is de taak van de mnemonisten* en het collectief geheugen op de proef gesteld. Dat zou na de uitvinding van de boekdrukkunst in ras tempo nog erger worden. Boeken werden ook voor de armen toegankelijker, en al snel had vrijwel iedereen een eigen bibliotheekje.

Voor die tijd was het vrij normaal dat liederen en verhalen letterlijk leunden op het geheugen. Mensen hoorden verhalen en liederen, en vertelden ze verder. Het geheugen was toen nog HET belangrijkste stukje gereedschap. Al snel zou ‘het boek’ een soort extern geheugen gaan worden.

Zeker nu we leven in een tijdperk waar een groot gedeelte van ons geheugen uit onze handen wordt genomen. De geschreven agenda’s de telefoons, fotografie, computers, en Google zijn ons geheugen nu. Wie kent er tegenwoordig nog alle telefoonnummers van zijn/haar vrienden uit het hoofd? De weg zoeken we met een navigatiesysteem. Verjaardagen, weet u van uw vrienden en familie de verjaardags data nog ? De meesten weten hooguit de hoofdpersonen van het laatst gelezen boek nog en grofweg de verhaallijn, and thats it !!

Ons geheugen begint de vorm van een krentje aan te nemen. Wie van u gaat nog winkelen zonder boodschappen briefje. Hoe vaak gebeurd het dat u voor de koelkast staat, en niet meer weet wat eigenlijk te pakken? Hoe vaak heeft u het gevoel gehad of gezegd: “Ik heb Altzheimer light of zo? Ik vergeet alles!!!”

Daar het vroeger de normaalste zaak van de wereld was om dingen in ons geheugen op te slaan doen we dat nu grotendeels digitaal. Wil dat zeggen dat we sinds het aanbreken van het ‘digitale tijdperk’ dommer zijn geworden? Zou dit een verklaring kunnen zijn dat steeds meer mensen lijden aan Altzheimer/dementie? Moeten we niet een stapje terug doen en de ware kunst van het onthouden gaan beoefenen? Of bent u dat reeds vergeten?

Inspiratie voor dit stukje heb ik uit het boek van J.Foer: “Het geheugenpaleis”. Als ik het mij goed herinner!!!

*mnemonist: iemand met een fabuleus geheugen voor visuele details