Een der meest verontrustende kenmerken van dit tijdsgewricht is de onveiligheid op straat, en dan met name voor jongeren in het uitgaansleven. Zelf werk ik in het privé-onderwijs met middelbare scholieren en omdat ik de laatste jaren meerdere maandagen op rij de verhalen aan moest horen over berovingen, aanrandingen en reguliere mishandeling in het centrum van A’dam vrees ik ieder weekend weer voor het wel en wee van mijn pupillen.

Met name rondom het Rembrandt- en Thorbeckeplein – maar eigenlijk overal als de meeste agenten slapen – zijn allerlei groepen agressievelingen actief die met soms niets ontziend geweld de jeugd (seksueel) belaagt die net zijn eerste schreden in het uitgaansleven zet. Als ik zie, hoor en lees hoe het er ‘s nachts in deze stad aan toe gaat en wat voor types het dan feitelijk voor het zeggen hebben, dan is ‘war-zone’ wel zo’n beetje de eerste gedachte die me te binnen schiet. En ‘bezetting’ een goede tweede. Een a(ngs)tmosfeer waarin mijn leerlingen – met hobby’s als tennis, piano, dans, Friese grammatica en toneel – bepaald niet in het voordeel zijn.

Beroving, mishandeling en aanranding slaan vaak diepe gaten in het toch al fragiele zelfvertrouwen van tieners en kunnen ernstige destabiliserende effecten op hun ontwikkeling hebben, terwijl pakkans en strafmaat vaak absurd laag zijn. Daders zijn doorgaans in groepen, stukken ouder, bewapend en vaak gaat het om jongens die al geruime tijd een vechtsport – meestal kickboksen – beoefenen. In koffiehuizen leerde ik de laatste 10 jaren enkele ‘typische daders’ wat beter kennen, en daar werd ik niet vrolijk van. Van die inbrekers die blij zijn als je thuis bent, want dan kan je ze assisteren in hun speurtocht naar uw bezittingen en misschien is uw vrouw of dochter (of tegenwoordig ook oma van 85) zelfs wel de moeite waard. Teringlijers pur sang, die jaarlijks – deels of geheel – tientallen mensenlevens verwoesten.

Op straat hebben deze figuren het vooral gemunt op jongeren en doorgaans leven zij niet alleen van allerlei soorten roof maar genieten ook uitkeringen. Verder faciliteert de overheid ze middels gratis woningen, rechtsbijstand en natuurlijk een uiterst laks opsporingsbeleid gecombineerd met een overmaat aan grondrechten.

Door een waaier aan factoren is de organisatie die bij uitstek geschikt zou moeten zijn voor het oplossen van dit maatschappelijk juist de veroorzaker ervan. In plaats van zich verantwoordelijk te voelen voor het gedrag van het door haar verzorgde gepeupel, zoals een baasje voor zijn hond of een boer voor zijn varkens, weet de overheid tot voor kort de problematiek veelal aan gebrekkige integratie als gevolg van discriminatie.

Mijn inschatting is dat het nog zeker 5 á 10 jaar zal duren voordat er serieus werk gemaakt gaat worden van het langdurig uit de samenleving verwijderen van bepaalde soorten daders en nog eens zo’n 10 á 15 jaren voordat ‘de intelligentsia’, plus de bureaucratische elite hier te lande, snappen dat leden van die bevolkingsgroep die bekend staat om zijn dubbele paspoort gewoon uit Nederland verwijderd kunnen en ook moeten worden in geval van ernstige delicten. Ook bij ‘systematisch leunen op de sociale dienst’ zonder hieraan ooit een noemenswaardige bijdrage geleverd te hebben kan het persoonsbewijs simpelweg ingetrokken worden.

Mocht de crisis in de Eurozone zich verdiepen, dan wordt dit niet alleen een veel actueler issue maar ook in bijvoorbeeld België en Frankrijk zal deze discussie venijniger worden, met alle mogelijke gevolgen van dien. Mijn inschatting is dat de ambtenarij slechts naar ons luistert als wij tot een belastingstaking overgaan.